Toumast betekent ’identiteit’ en de leden van deze Toeareg-band vertellen door middel van hun muziek hun boodschap aan de wereld. Zanger Moussa Ag Keyna en zangeres Aminatou Goumar doen dat met verve. En de blues-achtige klanken maken het nieuwe album Ishumar bijzonder aantrekkelijk. Hun blues heeft een boodschap. ’Een Toeareg zingt’, verklaart Moussa, ’hij zingt terwijl hij met zijn kamelen reist op zoek naar handel en water.’
Toumast werd door Moussa opgericht in de jaren negentig. In 1993, na jaren van strijd en verzet, was Moussa ernstig gewond en werd hij geëvacueerd naar Frankrijk, later gevolgd door Aminatou. Zijn ontmoeting met componist, arrangeur en producent Dan Levy in Parijs was de start en uitgangspunt voor de opname van dit album. Het is de getuigenis van het jaar van de strijd en de desillusie ervaren door de toeareg-bevolking. De nummers bevatten waardevolle onderwerpen: de nostalgie van de nomadische leven, liefde, de bittere smaak van de ballingschap en de kritiek op de politiek.

De Toearegs wonen in een enorm gebied dat zich uitstrekt van de centrale Sahara - zuiden van Libië en Algerije - tot het noorden van Mali, Niger en Burkina Faso. Gedurende de afgelopen decennia onderging de samenleving transformaties die diepe indruk achterliet in hun traditionele economie en handel, alsook hun politieke leven.
Aan het begin van de jaren 1960, terwijl de Toearegs tevergeefs weigerden onderdeel uit te maken van Niger en/of Mali, beroofde het dekolonisatieproces hen van hun echte onafhankelijkheid en hun grondgebied werd verdeeld tussen de verschillende staten. Het harde en agressieve beleid van de regeringen van Niger en Mali jegens de Toearegs radicaliseerde verder hun positie.
In de jaren zeventig en tachtig werd de regio getroffen door verschillende periodes van droogte, waardoor de toeareg-bevolking verplicht werd in ballingschap te gaan in het zuiden van Algerije en Libië.
De jonge toearegs gingen op zoek naar werk, maar dat was niet eenvoudig. Ishumar is dan ook een term die is ontleend aan het Franse woord ’chômeur’, dat werkloze betekent.
De ishumar leidden een rondreizend bestaan en hoe langer hoe meer begon er een clandestien gevecht naar vrijheid en onafhankelijkheid op te laaien. Deze cultuur ontstond in de steden, buiten de kampen, ver van hun gezinnen. Het Toeareg Bevrijdingsfront lanceerde in 1990 een offensief tegen het regime in de noordelijke gebieden van Mali en Niger. Het conflict eindigde officieel in 1992 in Mali en in 1995 in Niger. Dat kwam vooral omdat daar toen meer democratische regimes ontstonden.

De bands die door de ishumar werden gevormd, waaronder ook Tinariwen, putten hun inspiratie uit de traditionele melodie-lijnen van de Toearegs en de militante teksten beschrijven hun avontuurlijke manier van leven. Veel jongeren vertrekken naar de stad of zelfs het land uit. In de muziek wordt de jongere generatie aangespoord vooral het land te blijven steunen en zijn cultuur trouw te blijven.
Deze rondreizende muzikanten organiseren feesten in de nacht in de arme buitenwijken. Hun nummers worden vervolgens opgenomen op tapes, gedupliceerd, uitgewisseld of aangeboden. De boodschap van de ishumar verspreidt zich op die manier naar alle Toearegs van de regio, zowel in de kampen als in de steden.