De ritti produceert een behoorlijk dominant geluid, vooral als je het vergelijkt met zijn geringe grootte. Het is een instrument dat voornamelijk wordt gebruikt voor rituelen als geboortes en trouwfeesten. Bovendien vereist het een behoorlijke bedrevenheid om er goede klanken uit te krijgen. En hij beheerst het bespelen van de ritti tot in de puntjes, getuige deze bijzondere cd Soul Science. De muziek heeft het typische karakter dat veel Fulani- of Peul-muziek zo kenmerkt: Afrikaans met daar een deken van Arabische invloeden overheen. Ook de kora is een instrument dat Juldeh bespeelt, maar dat is eigenlijk niet zo vreemd voor een muzikant uit Gambia.
Juldeh Camara is een griot in hart en nieren, die het vak zoals gebruikelijk via zijn vader kreeg overgeleverd. Hij speelde veel met hem samen en reisde per paard en wagen van dorp naar dorp. Camara lacht: ’Als ik terug naar Gambia ga, is daar altijd zijn ritti en hij speelt nog altijd liedjes die ik niet ken. We zijn een goed duo, we spelen veel samen.’.
Juldeh Camara is geboren in Bakau, Gambia, maar woont tegenwoordig in Birmingham. Na een eerste plaat te hebben gemaakt, hoorde het blues-beest Justin Adams in Londen zijn muziek en kwam in contact met hem. Hij herinnert zich nog goed dat hij bijzonder onder de indruk was van de Afrikaanse blues met Noord-Afrikaanse stijl die Camara speelde. Adams produceerde eerder de cd Aman Iman van Tinariwen, Malinese woestijnblues met een onmiskenbaar karakter. Hij is dus geen onbekende op Afrikaanse grond.
Hun nieuwe gezamenlijke album is genomineerd voor de BBC Radio 3 Awards for World Music van 2008, in de categorie Culture Crossing. En het is niet alleen de combinatie van Afrikaans-Europees geluid dat het album zo bijzonder maakt. De Noord-Afrikaanse percussie van Jah Wobble’s drummer Dawson Miller voegt er nog een opwindend ingrediënt aan toe.
Hoe langer hoe dieper in de Afrikaanse blues, hoe meer Justin Adams zich begon af te vragen waar de overeenkomsten precies lagen. Adams: ’Als een Europese muzikant blues begint te spelen, wordt het Afrikaanse er als het ware uitgestreken. De oorspronkelijke blues is meer een vraag en antwoord-spel en hoe meer je van die bron afwijkt, hoe minder daarvan overblijft.’. Met zijn album Desert Road begon hij een zoektocht naar deze bron.

Na de eerste kennismaking klikte het zo goed tussen de twee muzikanten, dat ze erin slaagden om vijf tracks in één dag live op te nemen. De muziek mixt westerse blues die wij zo goed kennen met zijn Afrikaanse bron. Camara’s nummers geven de blues daarbij een identiteit die ver weg ligt van zijn westerse nakomeling.
Eén nummer had ik eerder gehoord, Yo Lay Lay, van de in Nederland wonende Gambiaanse muzikant Ifang Bondi, Yolele, van zijn album Gis Gis van een aantal jaren geleden. Hoewel wat minder tot de roots gekeerd dan Soul Science onderscheid dit album zich ook behoorlijk van de gangbare Afrikaanse muziek...

Voor alsnog is er op het Europese continent weinig over van duo terug te horen, want ze spelen vooral in Engeland de theaters plat. We hopen dat binnenkort ook de rest van de wereld live kan genieten van deze spetterende muziek.